Uzaydaki Gözümüz Göktürk-1 ve Soruları Yanıtlıyoruz

Uzaydaki Gözümüz Göktürk-1 ve Soruları Yanıtlıyoruz

Türkiye’nin gözlem uydusu olan Göktürk 15 Aralık’ta Fransız Guyanası’ndan roketle fırlatılıp başarıyla yörüngeye oturdu.Yeni uydumuz Türkiye’yi yüksek hassasiyetli gözleriyle taramaya başladı.Sadece gözlem uydusu demek doğru olmaz çünkü Hava Kuvvetleri’nin belirttiğine göre askeri istihbarat amaçlı yüksek çözünürlük lü görüntü elde edilmesi projenin ana amaçları arasında yer alıyor.Bu anlatımdan yola çıkarak Göktürk-1’e casus uydu da denilebilir.

göktürk 1 askeri uygulamalar

Uydu askeri kullanımının yanında orman alanlarının kontrolü,doğal afet sonrası en kısa sürede hasar tespiti,coğrafi harita verilerinin üretilmesi,kaçak yapılaşmanın tajibi,ürün rekolte tespiti gibi pek çok sivil faaliyet alanında da görüntü ihtiyacını karşılayacak.Uydunun üzerindeki 0.50 metre çözünürlüklü kamera ile coğrafi kısıtlama olmadan dünyanın herhangi bir yerinde gözlem yapması planlanıyor.Taşıdığı donanımlarıyla dünyadaki benzerlerine göre oldukça yüksek çözünürlükte görüntüler aktaracak uydunun yönetimi ve işletimi Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde bulunan Keşif Uydu Tabur Komunlığınca gerçekleştirilecek.

Göktürk-1’nin ömrü kaç yıl?

Bir uydunun ömrünü belirleyen iki etken; fiziksel şartlar ve uydunun yakıt miktarı.Fiziksel şartlara baktığımızda uzaydan gelen radyasyon veya mermi hızında giden meteorlar en büyük sorun olarak görülür.Zira çok donanımlı veya zırhlı bir uydu yapmanız bile uyduyu korumaya maalesef yeterli olmaz.Uyduların ömürlerini belirleyen diğer etken taşıdıkları yakıt miktarıdır.Uydular yakıtlarını,uydunun hizmet vereceği yörüngeye gitmek ve yörüngede verdiği hizmet sırasında pozisyon düzeltme/değiştirme hareketlerini yapmak için kullanırlar.Uydular,dünya etrafında dönerken yalpa yapar çünkü dünya tamamen yuvarlak değil ve yer çekimi bölgelere göre değişkenlik gösterir.(Gezegenimiz Geoit şeklinde)Bu nedenle uydular belirli aralıklarla yakıtlarını kullanıp kendi yörüngelerini düzeltirler.

gokturk1

Göktürk-1’in uzaydaki ömrü 7 yıl olarak planlanıyor.Uzun yıllar üzerinde titizlikle çalışılan bir uydu neden 7 yıl gibi bir ömüre sahip diye merak etmeniz normal anacak yanıt o kadar basit değil.7 yıl sonra eğer yakıt miktarı yeterli olur ve ekipmanlar sorunsuzca çalışırsa görevini sürdürmesi mümkün olabilir.Uydu üzerindeki elektronik sistemlerinçalışması ise yakıtla ilişkili değil.Ekipmanları çalıştıracak enerji,güneş panelleri ve pillerden sağlanıyor.Yakıt dışında uydu üzerinde kullanılan donanımların çalışma ömürleri de önemli.10 yıl radyasyon ortamında çalışabilecek donanıma sahip bir uyduya 20 yıl yetecek yakıt koymak mantıklı değil.En optimum süre tasarım aşamasında yapılan çalışmalarla belirlenir.

Göktürk-1’in ömrü dolduğunda ne olacak?

Haberleşme uydularının ömürleri bittiğinde buldukları yörüngeden 300-400 km daha uzağa götürülmeleri gerekir.Buraya çöp yörünge adı veriliyor.Uydular burada kontrolsüz olarak salınımda bulunurlar ancak diğer uydulara bir tehlike oluşturmazlar.Alçak yörünge en kalabalık yörüngedir.Ömrü biten uydular için diğer bir çözüm ise,atmosfere düşürülmelidir.Ancak bu yönde bir zorlayıcı düzenleme uluslararası landa henüz bulunmuyor.

gokturk1

Neden Uzaya Teknik Servis Gönderemiyoruz?

Milyonlarca dolar bütçeleri olan yakıt götürmek bir çözüm olabilir.Ancak evinizdeki çamaşır makinesine çağırdığınız teknik servis gibi birilerinin uzaya çıkıp uydunun deposuna yakıt koymaısnı bekleyemzssiniz.Çünkü fırlatma ve bakım maaliyetleri udunun maaliyetine yakın olacağı için yenisini yapmak daha ekonomik bir çözüm olacaktır.Teknik servis konusundaki Hubble uzay teleskobunda yaşandı.Daha baştan arızalı olarak yörüngeye gönderilen Hubble uzay teleskobunun aynası iyi test edilmemişti ve bulanık görüntü gönderiyordu.Tarihte ilk defa NASA bir uydu için risk alarak uzaya teknik servis gönderdi ve 1993 yılında Hubble Teleskobu bunun aynasını düzelten ek bir ayna yerleştirdi.2008 yılında yine Hubble içingönderilen servis ücretinin yaklaşık 900 milyon dolar olduğunu duyduğunuzda kendi uydunuzu oracıkta çöpe atacağınıza eminiz.Uzaydaki Gözümüz Göktürk-1 ve Soruları Yanıtlıyoruz

Fırlatmalar Neden Çoğunlukla Ekvatorda?

Diğer merak edilen bir konu dafırlatma noktasıyla ilgili.Yazının başında uydunun Fransız Guyanası’ndan uzaya fırlatıldığını söylemiştik.Çoğu roket hep aynı noktadan fırlatılırlar.Bunun iki önemli nedeni vardır.İlk nedeni ekvatora yakın olması nedeniyle dünyanın dönüşü kalkış esnasında rokete ek bir ivme verir,yani daha az yakıt harcanır.İkinci nedeni ise  açık deniz olması ve insanların yaşadığı alanlardan uzak olmasından kaynaklıdır.Böylece muhtemel bir roket arızası ile oluşabilecek bir facianın önüne geçilir.

Göktürk-1’in üzerinde Silah var mı?

Uzaya gönderilecek uyduların veya nesnelerin kapsamı hakkındaki düzenlemeyi birleşmiş milletler yapar.1967 yılında alınan kararla uzaya nükleer veya kitle imha silahı gönderilmesi yasaklanmıştır.Göktürk-1 istihbarat amacıyla fırlatıldı ancak üzerinde saldırı veya savunma amaçlı bir silah yerleştirilmedi.Uzaya gönderilen her 1kg yükün ortalama maaliyeti’nin 20-25.000$ kadar olduğu düşünülürse silah göndermenin gereksiz maliyet olduğu hemen ortaya çıkıyor.

 

Bunları da sevebilirsiniz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir